Ars Aequi januari 2016

Heeft het burgerlijk recht een constitutioneel hof nodig?

Inmiddels pleiten ook civilisten voor constitutionele toetsing en voor de oprichting van een constitutioneel hof. Kennelijk staat de civiele rechter niet altijd te springen om grondrechten goed te beschermen. Bij die aanname kunnen echter kanttekeningen worden geplaatst. Het burgerlijk recht is een ‘living instrument’ dat ook zonder constitutionele toetsing en zonder constitutioneel hof kan worden ingezet om grondrechten te beschermen. 
 

Opinie Redactioneel

Staats- en bestuursrecht Staatsrecht / constitutioneel recht

Ars Aequi januari 2016

Eigendom van bijenzwermen

Dit jaar wordt in de rubriek 'Bijzondere bepalingen' aandacht besteed aan binnen- en buitenlandse ‘bijzondere’ wetsbepalingen. Dit is de eerste aflevering. Wanneer men door het Duitse Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) bladert, treft men op den duur in het derde boek, dat gaat over het zakenrecht, maar liefst vier bepalingen aan die de eigendom van bijenzwermen regelen (§ 961-964 BGB). Op het eerste gezicht lijkt dat nogal overdreven, vooral wanneer men bedenkt dat aan de eigendom van dieren in het algemeen slechts één bepaling is gewijd (§ 960 BGB). In deze bijdrage wordt aandacht besteed aan de oorsprong van de zogenoemde ‘Bienenidylle’ in het Duitse BGB.
 

Blauwe pagina's Bijzondere bepalingen

Burgerlijk recht Internationaal Europees en buitenlands recht Goederenrecht Niet-Nederlands recht Vermogensrecht

Ars Aequi januari 2016

Een keukentafeldiscussie over inschrijving van verjaring

Steven Bartels en zijn vrienden Sven Stelbaert en Bert Valsteens discussiëren over de vraag of de verjaring van een rechtsvordering tot beëindiging van een onrechtmatige toestand met betrekking tot een registergoed inschrijfbaar is in de openbare registers.
 

Opinie Amuse

Burgerlijk recht Goederenrecht Vermogensrecht

Ars Aequi januari 2016

Technologie-ondernemingen in het mededingingsrecht

Ingrijpen of niet ingrijpen door een toezichthouder, is dat de vraag?

Kenmerk van technologiemarkten is de aanwezigheid van dominante ondernemingen, zoals Google en Facebook. Het mededingingsrecht stelt toezichthouders voor de lastige vraag of zij wel of niet moeten ingrijpen. De dominante onderneming kan de concurrentie immers beperken, maar tegelijkertijd kan door snelle ontwikkelingen de dominante positie morgen zijn ingehaald door een innovatievere concurrent.
 

Verdieping Verdiepend artikel

Sociaal-economisch recht Mededingingsrecht

Ars Aequi januari 2016

De geschonden majesteit

Sinds 1830 is in Nederland de majesteitsschennis strafbaar; met enige regelmaat vinden er ook vervolgingen plaats. Hieronder wordt de vraag gesteld of een dergelijk delict in een moderne democratie wél bestaansrecht heeft. De vraag wordt beantwoord door aandacht te besteden aan de rechtsgoederen die een verbod van belediging kan beschermen, aan de verhouding tussen vrijheid van meningsuiting en democratie, aan de onschendbaarheid van de koning, en aan de ontwikkeling van het positieve recht.
 

Opinie Opiniërend artikel

Staats- en bestuursrecht Staatsrecht / constitutioneel recht

Ars Aequi januari 2016

Urgenda en de rol van de rechter

Over de ondraaglijke leegheid van de trias politica

In het Urgenda-vonnis motiveert de rechtbank haar uitspraak met het argument dat zij zich beperkt heeft tot haar eigen domein: de rechtstoepassing. Maar mag een rechter alles bevelen, als de inhoud maar klopt? Of moeten er vanuit de Trias Politica ook grenzen worden ontwikkeld voor een rechter die gelijk heeft? 

Opinie Tweeluik

Staats- en bestuursrecht Staatsrecht / constitutioneel recht

Ars Aequi januari 2016

Het klimaatgevaar en het gouden Kelderluik

Het vonnis in de Urgenda-zaak kan worden verklaard vanuit procedureel perspectief. Partijen – Urgenda en de Staat – waren het voor de Haagse rechtbank over veel eens en de Staat heeft van een aantal punten – feitelijk – geen probleem gemaakt. De rechtbank bleef binnen de constitutionele grenzen door hetgeen feitelijk en juridisch tussen partijen is komen vast te staan.
 

Opinie Tweeluik

Staats- en bestuursrecht Staatsrecht / constitutioneel recht

Ars Aequi januari 2016

Vluchtelingen, universiteiten en hogescholen

In deze column besteedt Ewoud Hondius aandacht aan de initiatieven van universiteiten en hogescholen om vluchtelingen te ondersteunen en onderwijzen.
 

Opinie Column

Staats- en bestuursrecht Studie, carrière, vaardigheden Mensenrechten Onderwijs

Ars Aequi januari 2016

De huidige vluchtelingencrisis: déjà vu

In haar eerste column voor Ars Aequi legt Marjoleine Zieck een aantal vragen voor aan prof. Menachem Rosensaft (Columbia/Cornell) over de vluchtelingencrisis nu en parallellen met de Duits-Joodse vluchtelingen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.
 

Opinie Column

Staats- en bestuursrecht Vreemdelingenrecht

Ars Aequi januari 2016

Vervangende toestemming tot erkenning; voorwaardelijke toestemming

HR 30 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3196. Personen- en familierecht. Verzoek verwekker aan rechtbank tot vervangende toestemming tot erkenning kind (art. 1:204 lid 3 BW). Door moeder aan andere man gegeven toestemming voordat verzoek bij rechtbank was ingediend, maar nadat verwekker bij brief van zijn advocaat om toestemming aan de moeder had gevraagd. Is de gegeven toestemming voorwaardelijk? 
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Burgerlijk recht Personen-, familie- en jeugdrecht

Ars Aequi januari 2016

Vervangende toestemming tot erkenning; misbruik van bevoegdheid

HR 6 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3244. Personen- en familierecht. Verzoek verwekker aan rechtbank tot vervangende toestemming tot erkenning kind (art. 1:204 lid 3 BW). Door moeder aan andere man gegeven toestemming. Misbruik van bevoegdheid? Invloed huwelijk verwekker en artikel 1:204 lid 1 onder e BW (oud). Openbare orde. Maatstaf voor misbruik. 
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Burgerlijk recht Personen-, familie- en jeugdrecht

Ars Aequi januari 2016

Rechtmatigheid van Russisch optreden tegen Nederlands Greenpeace-schip

Arbitraal Tribunaal opgericht op basis van Bijlage VII bij het VN-Verdrag inzake het Recht van de Zee, 14 augustus 2015, Nederland t. Russische Federatie, Arbitrage betreffende de Arctic Sunrise,  PCA Case Nº 2014-02. 
Op 14 augustus 2015 besliste een internationaal tribunaal dat Rusland aansprakelijk was jegens Nederland met betrekking tot het Russische optreden tegen het in Nederland geregistreerde Greenpeace-schip de Arctic Sunrise. In 2013 had dit schip geprotesteerd tegen Russische olieboringen in het Noordpoolgebied. Rusland had het aan de ketting gelegd en alle bemanningsleden gearresteerd. De uitspraak maakt duidelijk dat Rusland de regels van het Verdrag inzake het Recht van de Zee in acht dient te nemen wanneer het handhavend optreedt tegen burgerprotest op zee.
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees publiekrecht

Ars Aequi januari 2016

Een platonisch voorspel

Woord vooraf bij de Rode draad ‘Recht en seksualiteit’

Dit is het voorwoord bij de Rode draad 2016 getiteld 'Recht en Seksualiteit'.

Rode draad Recht en seksualiteit

Algemeen juridisch

Ars Aequi januari 2016

Wraakporno op internet

Een verkenning van de (on)mogelijkheden voor een strafrechtelijke aanpak

Wraakporno is het uit wraak via het internet verspreiden van vertrouwelijke, intieme gegevens van de ex-partner. Tot op zekere hoogte is het mogelijk om daders van deze gedragingen strafrechtelijk ter verantwoording te roepen. Toch is de situatie onbevredigend. De strafbepalingen zijn niet geschreven zijn voor deze specifieke situatie. En de bijzondere kenmerken van het internet maken adequate bescherming van het slachtoffer buitengewoon lastig.
 

Rode draad Recht en seksualiteit

Sociaal-economisch recht Strafrecht en criminologie Informatierecht Intellectuele-eigendomsrecht Strafrecht

Ars Aequi januari 2016

De bescherming van derde-verkrijgers tegen stille pandrechten: een eeuwenoude traditie

Artikel 3:86 lid 2 BW beschermt derde-verkrijgers te goeder trouw tegen stille pandrechten op roerende zaken. Vanaf Romeinse tijden verpanden veel ondernemingen vrijwel al hun bestaande en toekomstige zaken aan de bank. Is de goede trouw wel een geschikt criterium als veel verkrijgers kunnen vermoeden dat alles is verpand? Had de wetgever niet beter voor alternatieve, in het verleden beproefde criteria kunnen kiezen?
 

Literatuur Proefschriftbijdrage

Burgerlijk recht Metajuridica Rechtsgeschiedenis Vermogensrecht

Ars Aequi januari 2016

Ars Aequi januari 2016

De snel veranderende technologiemarkt zadelt het mededingingsrecht op met een dilemma: moet worden ingegrepen op een markt waar één speler dominant is, of is het beter om de ondernemingen elkaar te laten beconcurreren, waardoor de dominantie (mogelijk) vanzelf weer verdwijnt? Anna Gerbrandy en Roos Elemans zetten de problemen en theorieën uiteen.

Verder wordt in dit nummer de Urgenda-zaak (en de constitutionele plaats van de rechter) van twee kanten belicht, door Geerten Boogaard en door Alex Geert Castermans, en Aernout Nieuwenhuis bepleit afschaffing van het delict 'majesteitsschennis'. 

Het is januari, en dus starten er twee nieuwe rubrieken. De Rode draad 'Recht en seksualiteit' wordt geopend door Simone van der Hof met een bijdrage over wraakporno, en op de Blauwe pagina's wordt dit jaar aandacht besteed aan 'Bijzondere bepalingen' uit binnen- en buitenland. En naast Ewoud Hondius zal Marjoleine Zieck dit jaar iedere maand een column schrijven voor Ars Aequi.