Ars Aequi oktober 2017

De afgelopen jaren is het ondervragingsrecht, in het bijzonder het recht belastende getuigen te ondervragen, flink in beweging geweest. Bas de Wilde geeft ons in dit nummer een overzicht van de actuele stand van zaken. Ook op het gebied van de mogelijkheid om schade veroorzaakt door inbreuken op het kartelverbod vergoed te krijgen is de laatste jaren veel veranderd. Catalin Rusu neemt de ontwikkelingen met ons door.

Verder kijkt Machteld Vonk kritisch naar het voorstel van de Staatscommissie Herijking Ouderschap om het maximum aantal juridische ouders met ouderlijk gezag te verhogen van twee naar vier voor kinderen die in een zogeheten ‘intentioneel meeroudergezin’ worden geboren. Is het een goed idee? Daarnaast onderzoekt Marieke de Hoon de verwachtingen, mogelijkheden en de toekomst van het Internationaal Strafhof. En Eddy Bauw pleit ervoor dat ook rechtenfaculteiten hun schouders zetten onder het rechterstekort.

De Rode draad in dit nummer is van de hand van Pieter Kuypers en gewijd aan grote infrastructurele projecten (vooral als die flink in de soep en/of papieren lopen) en de relatie daarvan met het aanbestedingsrecht. De schakelbepalingen die deze maand in de schijnwerpers worden gezet, door Bert van Schaick, zijn artikel 3:78 en 3:79 BW. In zijn amuse schrijft Lucas Roorda over de allerminst amusante 'profits of doom' die onder andere Nederlandse bedrijven maken over de ruggen en soms lijken van mensen in andere landen. En uiteraard is dit nog lang niet alles; lees het zelf in het oktobernummer 2017 van Ars Aequi.

 

Ars Aequi oktober 2017

Hulp voor de hulpverlener? Meer differentiatie gewenst

Korpschef Akerboom van de Nationale Politie wakkerde onlangs de discussie weer aan over geweld tegen hulpverleners. Moet dit zwaarder worden bestraft dan ander geweld? In die discussie is van belang dat het begrip hulpverlener niet inflatoir wordt gebruikt. En als wij vinden dat geweld tegen hulpverleners, waaronder agenten, extra zwaar gestraft moet worden, zijn er dan geen andere groepen die eenzelfde bescherming verdienen? 
 

Opinie

Strafrecht en criminologie Strafrecht

Ars Aequi oktober 2017

Artikel 3:78 en 3:79 BW

Vooral een kwestie van gezond verstand

Aan het slot van titel 3.3 BW (volmacht) staan artikel 3:78 en 3:79 BW, twee schakelbepalingen met een verschillend karakter: de eerste ziet op andere vertegenwoordigingsvormen dan volmacht, de tweede op niet vermogensrechtelijke volmachtsvormen. De schakelbepalingen hebben gemeen dat ze de wetstoepasser op het verkeerde been kunnen zetten. 
 

Blauwe pagina's Ode aan de schakelbepalingen

Burgerlijk recht

Ars Aequi oktober 2017

The profits of doom

Nederland is een spil in het internationale bedrijfsleven, onder andere vanwege de internationale reikwijdte van Nederlandse ondernemingen. Die centrale rol betekent ook dat Nederland in toenemende mate geconfronteerd wordt met de negatieve bijeffecten van de activiteiten van die ondernemingen, zoals blijkt uit de recente Kiobel-zaak, waarin Shell wordt verweten medeplichtig te zijn aan de executie van dissidenten in Nigeria in 1995. Dit roept de vraag op: in hoeverre zijn Nederlandse hoofdkantoren medeverantwoordelijk voor mensenrechtenschendingen door hun dochterondernemingen, en draagt de Nederlandse Staat een plicht om toegang tot de rechter te verschaffen voor slachtoffers van deze mensenrechtenschendingen? Wij delen immers in grote mate mee in de profits of doom.
 

Opinie Amuse

Internationaal Europees en buitenlands recht Staats- en bestuursrecht Internationaal en Europees publiekrecht Mensenrechten

Ars Aequi oktober 2017

Het recht getuigen in strafzaken te ondervragen anno 2017

De verdediging in een strafzaak heeft het recht getuigen te ondervragen. Dit recht kan echter niet altijd effectief worden uitgeoefend. Wanneer dat niet mogelijk is geweest, leidt het gebruik van de getuigenverklaring voor het bewijs mogelijk tot schending van het ondervragingsrecht. In dit artikel wordt beschreven op welke manier kan worden bepaald of dat het geval is.
 

Verdieping Verdiepend artikel

Strafrecht en criminologie Strafrecht

Ars Aequi oktober 2017

EU antitrust law infringements and private damages actions: how to hold cartelists liable for damages

Directive 2014/104/EU on private damages actions builds on the CJEU’s landmark rulings dealing with EU antitrust private enforcement. It also harmonises certain key elements of private damages domestic actions. This article evaluates the development of the victims’ right to claim damages stemming from EU antitrust infringements. It then discerns the Directive’s added value for holding the cartelists liable to fully compensate the injured parties. The article concludes that the EU antitrust private enforcement system has come a long way since the CJEU’s Courage and Crehan ruling, thus overcoming the underdevelopment which until recently characterised it.
 

Verdieping Verdiepend artikel

Internationaal Europees en buitenlands recht Sociaal-economisch recht Internationaal en Europees privaatrecht Mededingingsrecht

Ars Aequi oktober 2017

Zijn alle gezinnen gelijk?

Een nadere analyse van de voorstellen van de Staatscommissie Herijking Ouderschap over de juridische verankering van het meerouderschap

De Staatscommissie Herijking Ouderschap heeft eind 2016 in haar rapport Kind en ouders in de 21ste eeuw voorgesteld om het maximum aantal juridische ouders met ouderlijk gezag te verhogen van twee naar vier voor kinderen die in een zogeheten ‘intentioneel meeroudergezin’ worden geboren. Dit artikel kijkt kritisch naar dit voorstel en de hierover ontstane discussie: is het invoeren van meerouderschap een goed idee? 
 

Opinie Opiniërend artikel

Burgerlijk recht Personen-, familie- en jeugdrecht

Ars Aequi oktober 2017

Tussen universalistische aspiraties en pluralistische realiteit

De toekomst van het Internationaal Strafhof

Dit artikel bespreekt de problemen van het Internationaal Strafhof – zoals het terugtreden van Afrikaanse staten – als symptomen van de spanningen die bestaan tussen enerzijds de universaliteitsgedachte waarop het internationaal strafrecht gestoeld is en anderzijds de pluriforme en complexe werkelijkheid van de wereld. Het stuk beargumenteert dat om internationaal strafrecht duurzaam en effectief te laten bijdragen aan maatschappelijk herstel na massageweld, moet worden gebroken met tekortschietende assumpties en een realistischer beeld moet ontstaan van wat het Hof wel en niet kan.
 

Opinie Opiniërend artikel

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees strafrecht

Ars Aequi oktober 2017

India – het vergeten subcontinent

Ewoud Hondius legt uit dat alhoewel het rechtsstelsel van India misschien niet erg voor de hand ligt voor bijvoorbeeld een rechtsvergelijkende studie, het zeker interessante aspecten bevat, ook voor Nederlandse juristen.
 

Opinie Column

Internationaal Europees en buitenlands recht Niet-Nederlands recht

Ars Aequi oktober 2017

Abductie, onzekere causale verbanden en de ladder van Wittgenstein

Herlezing van 'In de naam van de roos' van Umberto Eco brengt Harm Kloosterhuis ertoe abductio en de drogreden bevestiging van het consequens aan ons voor te leggen.
 

Opinie Column

Studie, carrière, vaardigheden Argumentatietheorie, retorica

Ars Aequi oktober 2017

Regres van de hoofdelijk aansprakelijke WAM-verzekeraar

Hoge Raad 14 april 2017, ECLI:NL:HR:2017:694 (hoofdelijkheid; regres WAM-verzekeraar op mede-aansprakelijke)
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Burgerlijk recht Vermogensrecht

Ars Aequi oktober 2017

Geen verklaring voor recht voor wie al over een executoriale titel beschikt

Hoge Raad 9 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:1061
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Burgerlijk recht Burgerlijk procesrecht

Ars Aequi oktober 2017

Oneerlijke contractsbedingen in verband met hypothecaire uitwinning en gezag van gewijsde

HvJ EU 26 januari 2017, C-421/14, ECLI:EU:C:2017:60 (Banco Primus SA/Gutiérrez García)
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees privaatrecht

Ars Aequi oktober 2017

Nederlandse wapenhandelaar aansprakelijk gesteld voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven

Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 21 april 2017, ECLI:NL:GHSHE:2017:1760 (Kouwenhoven; verwijzing door Hoge Raad)
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees publiekrecht Internationaal en Europees strafrecht

Ars Aequi oktober 2017

Implementatie van de Europese richtlijn minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten

De EU-richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten is geïmplementeerd in het Wetboek van Strafvordering en in het Besluit slachtoffers van strafbare feiten. In dit artikel wordt eerst in het kort de ontwikkeling geschetst van de positie van het slachtoffer in het Nederlandse strafprocesrecht, die voorafging aan de implementatie van de Europese richtlijn ten aanzien van slachtoffers. Vervolgens wordt ingegaan op de onderwerpen uit de richtlijn die zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving en de keuzes die bij de implementatie zijn gemaakt. Er worden twee onderwerpen uitgelicht die vragen oproepen over de manier waarop richtlijnbepalingen het beste kunnen worden ingepast in de Nederlandse wetgeving. Deze onderwerpen zijn ten eerste de definities van slachtoffer en nabestaande en ten tweede de individuele beoordeling van slachtoffers en de hieraan verbonden bijzondere beschermingsmaatregelen. Tot slot worden actuele wetgevingstrajecten genoemd waarin de positie van het slachtoffer aan bod komt. 
 

Annotaties en wetgeving Wetgeving

Internationaal Europees en buitenlands recht Strafrecht en criminologie Internationaal en Europees strafrecht Strafprocesrecht

Ars Aequi oktober 2017

Aanbestedingsrecht en grote infrastructurele projecten: een gelukkig huwelijk huwelijk?

De media zijn meestal gericht op zaken die fout lopen. Grote infrastructurele projecten gaan in de beleving van de media of één van de betrokken partijen regelmatig mis. Dat heeft een dubbele nieuwswaarde. Het gaat om zaken die niet goed gaan en het zijn projecten die vaak van maatschappelijk belang zijn. Deze bijdrage onderzoekt of daadwerkelijk sprake is van een relatie tussen problemen bij grote projecten en het aanbestedingsrecht.
 

Rode draad Te land, ter zee en in de lucht

Staats- en bestuursrecht Milieurecht en ruimtelijke ordening

Ars Aequi oktober 2017

Wat te doen aan het rechterstekort?

Om de kwaliteit van de rechtspraak op peil te kunnen houden, moeten voldoende talentvolle juristen ook in de toekomst de weg naar het rechterschap weten te vinden. Hier lijkt het momenteel aan te schorten. Vanwege het grote belang van een goede rechterlijke macht voor rechtsstaat en samenleving en het functioneren van de juridische sector, is brede actie geboden.
 

Perspectief Perspectiefartikel

Studie, carrière, vaardigheden

Ars Aequi oktober 2017

Verhuuranalogie (on)houdbaar?

Bij de heffing van omzetbelasting heeft de wetgever ervoor gekozen om bepaalde (rechts)handelingen aan te merken als verhuur van onroerende zaken, die civielrechtelijk niet als zodanig worden geduid. Een en ander speelt in belangrijke mate bij de beperkt zakelijke rechten, zijnde het recht van erfpacht, het recht van opstal en de erfdienstbaarheid. In het onderzoek dat heeft geleid tot mijn proefschrift heb ik uitgebreid stilgestaan bij de hiervoor bedoelde verhuuranalogie. In onderstaande bijdrage zal ik enige conclusies bespreken.
 

Literatuur Proefschriftbijdrage

Burgerlijk recht Huurrecht

Ars Aequi oktober 2017

Ars Aequi oktober 2017

De afgelopen jaren is het ondervragingsrecht, in het bijzonder het recht belastende getuigen te ondervragen, flink in beweging geweest. Bas de Wilde geeft ons in dit nummer een overzicht van de actuele stand van zaken. Ook op het gebied van de mogelijkheid om schade veroorzaakt door inbreuken op het kartelverbod vergoed te krijgen is de laatste jaren veel veranderd. Catalin Rusu neemt de ontwikkelingen met ons door.

Verder kijkt Machteld Vonk kritisch naar het voorstel van de Staatscommissie Herijking Ouderschap om het maximum aantal juridische ouders met ouderlijk gezag te verhogen van twee naar vier voor kinderen die in een zogeheten ‘intentioneel meeroudergezin’ worden geboren. Is het een goed idee? Daarnaast onderzoekt Marieke de Hoon de verwachtingen, mogelijkheden en de toekomst van het Internationaal Strafhof. En Eddy Bauw pleit ervoor dat ook rechtenfaculteiten hun schouders zetten onder het rechterstekort.

De Rode draad in dit nummer is van de hand van Pieter Kuypers en gewijd aan grote infrastructurele projecten (vooral als die flink in de soep en/of papieren lopen) en de relatie daarvan met het aanbestedingsrecht. De schakelbepalingen die deze maand in de schijnwerpers worden gezet, door Bert van Schaick, zijn artikel 3:78 en 3:79 BW. In zijn amuse schrijft Lucas Roorda over de allerminst amusante 'profits of doom' die onder andere Nederlandse bedrijven maken over de ruggen en soms lijken van mensen in andere landen. En uiteraard is dit nog lang niet alles; lees het zelf in het oktobernummer 2017 van Ars Aequi.