Ars Aequi mei 2018

Handelingsbekwaam? Geen zorg voor u

Beschermingsmaatregelen zoals curatele, bewind of mentorschap zijn een ingreep in de juridische autonomie van de betrokkene. Ze zijn bedoeld als ultimum remedium en horen – mede gelet op het VN Gehandicaptenverdrag – slechts te worden opgelegd indien betrokkene zelf niet staat is zijn belangen adequaat te behartigen. In de praktijk blijkt het echter voor te komen dat sommige hulpverlenende instanties structureel op een beschermingsmaatregel aansturen, hetgeen onder omstandigheden leidt tot onnodige oplegging van een beschermingsmaatregel op oneigenlijke gronden.
 

Opinie Redactioneel

Staats- en bestuursrecht Mensenrechten

Ars Aequi mei 2018

De sharia als goddelijk ideaal voor een rechtvaardige samenleving

Als de sharia duidt op de goddelijke blauwdruk voor een vreedzame en sociaal-rechtvaardige samenleving, dan laten de praktijken van de Taliban, Al-Qaeda of recentelijk de ISIS toch grotendeels het tegenbeeld van rechtvaardigheid zien. In deze bijdrage wordt ingegaan op het concept van rechtvaardigheid in de islam om de theoretische en praktische invulling van de sharia beter te kunnen doorgronden. 
 

Blauwe pagina's Rechtvaardigheid

Overige Islamitisch recht

Ars Aequi mei 2018

Recht en onverantwoordelijkheid: Groninger gas en het panopticon van de moderne netwerksamenleving

In deze korte amuse stelt Lukasvan der Berge een bij uitstek hedendaagse wijze waarop het recht verantwoordelijkheden toedekt centraal: de moderne mode van publiek-private samenwerking en ‘multilevel governance’ waarbij publieke verantwoordelijkheden vaak zoekraken in de horizontaal georganiseerde bestuursnetwerken waarin publieke machtsuitoefening vandaag de dag veelal is ingebed.
 

Opinie Amuse

Staats- en bestuursrecht Bestuursrecht

Ars Aequi mei 2018

De respectplicht ten aanzien van andermans contractuele belangen

Niet-contractspartijen zijn verplicht in hun handelen enige rekening te houden met het bestaan van een overeenkomst. Dit blijkt uit het feit dat het uitlokken van contractbreuk, en onder omstandigheden ook het profiteren hiervan, als strijdig met de maatschappelijke zorgvuldigheid wordt aangemerkt. Maar in hoeverre is ‘contractbreuk’ vereist? Kan bijvoorbeeld ook het aanzetten tot de opzegging van een overeenkomst als onzorgvuldig worden gekwalificeerd?

Verdieping Verdiepend artikel

Burgerlijk recht Verbintenissenrecht Vermogensrecht

Ars Aequi mei 2018

Verslaving: van Bopz naar Vggz

Verslaving aan alcohol en drugs is van oudsher moeilijk onder het toepassingsbereik van de wet Bopz te brengen. Door erkenning van verslaving als psychische stoornis onder DSM-5 is dat niet anders geworden. Recent is de wet Vggz aangenomen, die de wet Bopz zal vervangen. Daarmee komt opnieuw de vraag aan de orde of, en zo ja, onder welke voorwaarden een verslaving tot gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis kan leiden. In dit artikel wordt op de knelpunten ingegaan en bezien of de wet Vggz aanleiding zal geven om de huidige rechtspraak aan te passen. 
 

Opinie Opiniërend artikel

Strafrecht en criminologie Strafprocesrecht

Ars Aequi mei 2018

Protection of a suspect’s privacy in criminal procedures

Does the conceptual approach of the German Federal Constitutional Court make a difference?

With the discussion on the new Dutch Code of Criminal Procedure and the introduction of new (technological) investigative methods (such as hacking), the question arises whether the protection of the suspect’s privacy in Dutch criminal procedure – which is somewhere between minimalistic and non-existent at the moment – needs to be revised. To this end, a comparison with German Constitutional Law and Criminal Procedural Law will be made. The focus will be on the German concept of ‘Kernbereich privater Lebensgestaltung’, which can be translated as the protection of the core aspect of a private life.
 

Verdieping Verdiepend artikel

Internationaal Europees en buitenlands recht Metajuridica Strafrecht en criminologie Niet-Nederlands recht Rechtsvergelijking Strafprocesrecht

Ars Aequi mei 2018

De elite van het recht

Ewoud Hondius stelt in deze column de vraag welk stelsel beter werkt: het Amerikaanse en ten dele Britse met een elite van (vaak markante) toprechters, of het Europees-continentale met een veel bescheidener instelling?
 

Opinie Column

Algemeen juridisch

Ars Aequi mei 2018

Muziek en recht

Sander Steneker zoekt – en vindt – raakvlakken tussen muziek en recht.
 

Opinie Column

Algemeen juridisch

Ars Aequi mei 2018

Handelen voor eigen rekening en beleggingsdienstverlening volgens MiFID I & II

HvJ EU 22 maart 2018, ECLI:EU:C:2018:209 (Agnieška Anisimovienė e.a. tegen bankas ‘Snoras’ AB, in liquidation e.a.)
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Sociaal-economisch recht Financieel recht

Ars Aequi mei 2018

De openbaarmaking van wetenschappelijke onderzoeksgegevens

ABRvS 31 januari 2018, ECLI:​NL:​RVS:​2018:​321 (Raad van bestuur NWO/Bureau Jansen en Janssen) (mrs. C.J. Borman, A.B.M. Hent, D.J.C. van den Broek)

Annotaties en wetgeving Annotatie

Staats- en bestuursrecht Bestuursrecht

Ars Aequi mei 2018

Schweppes of import-Schweppes: het beeld van één enkel globaal merk

HvJ EU 20 december 2017, C-291/16, ECLI:​EU:​C:​2017:​990 (Schweppes/Red Paralela)
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Sociaal-economisch recht Intellectuele-eigendomsrecht

Ars Aequi mei 2018

Implementatiewet pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen

Op 12 januari 2018 is de wet pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen in het Staatsblad verschenen (Stb. 2018, 2). Met deze wet wordt de Europese richtlijn pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen in het Burgerlijk Wetboek geïmplementeerd. De wet treedt per 1 juli 2018 in werking en wordt in dit artikel besproken.
 

Annotaties en wetgeving Wetgeving

Burgerlijk recht Internationaal Europees en buitenlands recht Consumentenrecht Internationaal en Europees privaatrecht

Ars Aequi mei 2018

De goede voornemens van een Europese wet bestuursrecht

Met de Algemene wet bestuursrecht is gepoogd om eenheid van wetgeving (recht) te bevorderen. Met eenzelfde doelstelling zijn twee voorstellen voor een Europese wet bestuursrecht gepubliceerd. Welke voordelen heeft een dergelijke wet en wat is in algemene zin de mogelijke en wenselijke invloed daarvan voor het Nederlandse bestuursrecht?
 

Rode draad Rechtseenheid

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees publiekrecht

Ars Aequi mei 2018

Openbaarheid en toegankelijkheid van rechterlijke uitspraken. Van oude principes die niet voorbijgaan

Zou de wetgever moeten bepalen dat alle rechterlijke uitspraken op internet worden gepubliceerd? In dit artikel wordt deze vraag in het licht geplaatst van de doelen van het openbaarheidsbeginsel. Dit gedachtegoed levert sterkere argumenten daarvoor op dan een beroep op ‘hedendaagse opvattingen’: het uitgangspunt van het openbaarheidsbeginsel is immers wantrouwen jegens de rechterlijke macht. 
 

Perspectief Perspectiefartikel

Algemeen juridisch Overige Rechtsbronnen

Ars Aequi mei 2018

Het probleem van de rancuneuze aanbrenger

Zoals er binnen het positieve recht centrale casussen bestaan waarop telkens wordt teruggegrepen, zo zijn er ook binnen de rechtsfilosofie centrale teksten die hun belang behouden. Dat is zeker het geval bij teksten die een sterk narratief karakter hebben, zoals de hier gepresenteerde en opnieuw vertaalde tekst ‘The Problem of the Grudge Informer’ van de Amerikaanse jurist en rechtsfilosoof Lon Fuller. Deze tekst is eerder in vertaling verschenen in Ars Aequi in 1969; na het doornemen van die vertaling en het vergelijken ervan met het origineel leek het de vertalers geboden, mede met het oog op toegankelijkheid, om een nieuwe vertaling te verzorgen. 
 

Perspectief Perspectiefartikel

Algemeen juridisch Metajuridica Rechtsfilosofie

Ars Aequi mei 2018

De rol van de jurist in de maatschappij: een debatverslag

Op 7 maart 2018 organiseerden Spui25, het Amsterdam Centre on the Legal Professions (UvA) en Ars Aequi een debat naar aanleiding van het themanummer ‘De rol van de jurist in de maatschappij’ van november 2017. Een aantal auteurs ging met elkaar en de zaal in debat, onder andere over ethiek, integriteit en new public management.
 

Perspectief Perspectiefartikel

Algemeen juridisch

Ars Aequi mei 2018

Belang zonder aandeel en aandeel zonder belang

Een aandeelhouder in een NV of BV kan het stemrecht op zijn aandelen uitoefenen. Daardoor kan hij het economische belang dat zijn aandeel vertegenwoordigt, beschermen. Indien hij het economische belang bij zijn aandelen aan een ander overdraagt, en zeker als hij daarnaast nog een shortpositie in het aandeel verwerft, is het de vraag of hij nog altijd het stemrecht op de aandelen kan uitoefenen, of dat de wet of de redelijkheid en billijkheid daaraan in de weg (moeten) staan.
 

Literatuur Proefschriftbijdrage

Sociaal-economisch recht Ondernemingsrecht

Ars Aequi mei 2018

Ars Aequi mei 2018

Derden moeten in hun handelen rekening houden met de overeenkomsten tussen anderen. Maar kan alleen in het geval van contractbreuk worden gesproken van maatschappelijke onzorgvuldigheid, of geldt dat ook voor andere verstoringen van overeenkomsten? Laura van Bochove zoekt het uit.

Michael Lindemann en Dave van Toor vergelijken het respect voor privacy in het Nederlandse strafprocesrecht met het Duitse recht. De overgang van de wet Bopz naar de wet Vggz brengt Claudia Reijntjes-Wendenburg ertoe opnieuw de vraag aan de orde te stellen onder welke voorwaarden een verslaving tot gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis kan leiden. Leonie van Lent onderzoekt of de wetgever moet bepalen dat alle rechterlijke uitspraken worden gepubliceerd. 

Op de Blauwe pagina's legt Arsjad Muradin wat het beeld van rechtvaardigheid in de islam is. In de Rode draad 'Rechtseenheid' onderzoeken Rolf Ortlep en Rob Widdershoven de voorstellen voor een Europese wet bestuursrecht. Verder zijn er een amuse van Lukas van den Berge, een vertaling van Lon Fullers 'The problem of the grudge informer', een verslag van de debatavond over 'De rol van de jurist in de maatschappij, annotaties van Danny Busch, Ymre Schuurmans & Ali Mohammad en Dirk Visser en een wetgevingsbijdrage van Leonie Siemerink over de wet betreffende pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen.