Ars Aequi februari 2018

Ontbinding en vervangende schadevergoeding: lood om oud ijzer?

Als een schuldenaar in verzuim is, heeft zijn schuldeiser onder meer de keuze tussen het ontbinden van de overeenkomst en het vorderen van vervangende schadevergoeding. In de literatuur is wel verdedigd dat deze remedies tot dezelfde uitkomst leiden. Deze opvatting ziet er echter aan voorbij dat de prestaties van contractspartijen niet steeds een gelijke economische waarde vertegenwoordigen. Zeker voor de contractspartij die een economisch nadelige overeenkomst heeft gesloten, doet de keuze tussen deze remedies er wel degelijk toe. 
 

Opinie Redactioneel

Burgerlijk recht Vermogensrecht

Ars Aequi februari 2018

Recht, tragedie en het tekort van de zuivere rede

Elk individu dat met het recht te maken krijgt is uniek. Maar om orde te scheppen in een onoverzichtelijke werkelijkheid kan het recht niet anders dan een systeem uit de grond stampen dat berust op kunstmatige indelingen en algemene regels die ongelijke monniken tot op zekere hoogte gelijke kappen opzetten. Oftewel: het recht is als een tragische held die het nooit goed kan doen, aldus Lukas van den Berge in deze bijdrage in de reeks ‘Rechtvaardigheid’.
 

Blauwe pagina's Rechtvaardigheid

Metajuridica Rechtsfilosofie Rechtstheorie

Ars Aequi februari 2018

Doe maar een cursusje empirisch-juridisch onderzoek

De vraag hoe het recht ‘werkt’ of uitpakt is belangrijk met het oog op het beschrijven en evalueren van het recht, alsook voor het doen van aanbevelingen. Deze amuse geeft een aantal voorbeelden van onjuiste aannames over wat het recht ‘doet’, bespreekt de risico’s hiervan en vraagt aandacht voor de noodzaak van meer training in empirisch onderzoek.
 

Opinie Amuse

Metajuridica Rechtswetenschap

Ars Aequi februari 2018

Burgers over burgerlijk recht

Hoe gewone mensen denken over het toedelen van verantwoordelijkheden en verdelen van schade in civielrechtelijke casus

In het burgerlijk recht draait het vaak om het toedelen van verantwoordelijkheid en het verdelen van schade. De rechter heeft een centrale rol bij dat proces van toedelen en verdelen. Maar hoe denkt de burger er zelf over? Aan wie en in welke mate zou de burger verantwoordelijkheid voor schadelijke gebeurtenissen toedelen? En zou er invloed zijn van de context waarin de vraag wordt voorgelegd? We vroegen het de burger door middel van een groot opinieonderzoek onder ‘gewone’ mensen. In deze bijdrage inventariseren en analyseren we de gegeven antwoorden tegen de achtergrond van het bestaande burgerlijk recht. Dat is belangrijk, zowel vanwege de autoriteit van de civiele rechter als vanwege zijn wettelijke plicht om ‘de in Nederland levende rechtsovertuigingen’ te betrekken in de rechterlijke belangenafweging. De uitkomsten van ons onderzoek zijn genuanceerd: vaak lijken rechter en burger redelijk op één lijn te zitten qua beslissing, en soms staan ze ver van elkaar af.
 

Verdieping Verdiepend artikel

Burgerlijk recht Vermogensrecht

Ars Aequi februari 2018

De actuele discussie over de doodstraf in de Verenigde Staten

Een van de meest omstreden onderwerpen in de Verenigde Staten is de doodstraf. Hoewel de doodstraf ten tijde van de vaststelling van de Amerikaanse Grondwet een breed aanvaarde straf was, is de discussie over de grondwettigheid van deze straf recentelijk opnieuw opgelaaid.
 

Verdieping Verdiepend artikel

Internationaal Europees en buitenlands recht Staats- en bestuursrecht Strafrecht en criminologie Mensenrechten Niet-Nederlands recht Staatsrecht / constitutioneel recht

Ars Aequi februari 2018

Wat te doen met ‘draaideurpraktijken’ van politici?

Integriteitsregels voor het vervullen van functies in de particuliere sector na een ministerschap

De overstap van oud-ministers onmiddellijk na hun aftreden naar functies in de particuliere sector roept in de publieke opinie steeds vaker vragen op uit een oogpunt van schijn van belangenverstrengeling. Onlangs is een regeling vastgesteld die het verrichten van lobbyactiviteiten door oud-ministers op hun vroegere beleidsterrein op ministeries verbiedt. Is dit lobbyverbod voldoende of moet een verdergaande regeling worden getroffen?
 

Opinie Opiniërend artikel

Staats- en bestuursrecht Staatsrecht / constitutioneel recht

Ars Aequi februari 2018

Pecunia olet: de Universiteit Utrecht en de walm van tabak

Onlangs kwam de Universiteit Utrecht in het nieuws omdat een van haar hoogleraren subsidie uit de tabaksindustrie had geaccepteerd. Ewoud Hondius geeft in deze column zijn kijk op deze zaak.
 

Opinie Column

Algemeen juridisch Metajuridica Rechtswetenschap

Ars Aequi februari 2018

Levenslang hopen

In deze column van Sander Steneker staat de levenslange gevangenisstraf in Nederland centraal.
 

Opinie Column

Staats- en bestuursrecht Strafrecht en criminologie Mensenrechten

Ars Aequi februari 2018

Geneuzel of van fundamenteel belang? Het lot van uitspraken (mede) gewezen door een rechter die nog niet of niet meer in functie is

HR 18 november 2016, ECLI:​NL:​HR:​2016:​2607 (Meavita), HR 6 oktober 2017, ECLI:​NL:​HR:​2017:​2561 (Moeder/Raad voor de Kinderbescherming en vader) alsmede Gerechtshof Amsterdam 9 mei 2017, ECLI:​NL:​GHAMS:​2017:​1759 en 30 mei 2017, ECLI:​NL:​GHAMS:​2017:​1928
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Burgerlijk recht Burgerlijk procesrecht

Ars Aequi februari 2018

Toufik Lounes/Secretary of State for the Home Department

Hof van Justitie EU (Grote Kamer) 14 november 2017, ECLI:​EU:​C:​2017:​862, C-165/16 (Toufik Lounes/Secretary of State for the Home Department)
 

Annotaties en wetgeving Annotatie

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees publiekrecht

Ars Aequi februari 2018

Rechtseenheid en het EHRM

Vaak wordt aangenomen dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens streeft naar rechtseenheid in de zin van een uniform niveau van grondrechtenbescherming. Deze bijdrage laat zien dat en waarom dit in werkelijkheid veel genuanceerder ligt: het bewerkstelligen van uniformiteit is eerder een bij-effect van de werkwijze van het Hof, dan dat het gaat om een daadwerkelijke doelstelling. 
 

Rode draad Rechtseenheid

Internationaal Europees en buitenlands recht Internationaal en Europees publiekrecht

Ars Aequi februari 2018

De visitatie van het Nederlandse rechtswetenschappelijk onderzoek 2009-2015: kritische reflectie of oefening in zelfgenoegzaamheid?

In 2016 is een onderzoeksevaluatie van het rechtswetenschappelijk onderzoek uitgevoerd waarbij universiteiten hun eigen evaluatiecommissies hebben gekozen. Het resultaat is dat alle faculteiten in Nederland als ‘very good’ worden aangemerkt. Deze bijdrage gaat erom of die uitkomst als een geruststellende gedachte moet worden beschouwd of dat de ‘gecoördineerde decentrale visitatie’ behoort tot de categorie: eens maar nooit weer. In het laatste geval geldt: wat dan?
 

Perspectief Perspectiefartikel

Metajuridica Rechtswetenschap

Ars Aequi februari 2018

De rechter tussen straattaal en jargon: op weg naar begrijpelijke uitspraken

Rechters en juridisch medewerkers werken aan begrijpelijkheid van uitspraken, maar toch valt er nog veel werk te verrichten. Dat is ook nodig, want modern gezag hangt sterk af van begrijpelijkheid. Daarom deze bespreking van de drie belangrijkste problemen en praktische oplossingen daarvoor. 
 

Perspectief Perspectiefartikel

Studie, carrière, vaardigheden Vaardigheden

Ars Aequi februari 2018

Particuliere handhaving van de openbare orde

Over schadevoorkoming, goed beheerderschap en de bescherming van de toegankelijkheid van het semipublieke domein

Bij de overlastbestrijding in winkels, horecagelegenheden en andere semipublieke plaatsen en evenementen staan verschillende private en publieke belangen in een complexe verhouding tot elkaar. Particuliere beheerders mengen zich met hun gedragsregels, toezicht en sancties in persoonlijke, fundamentele vrijheden van hun publiek. Toezicht met behulp van fouillering en cameratoezicht raakt bijvoorbeeld de privacy van bezoekers. Uitsluitingssancties hebben gevolgen voor de bewegingsvrijheid. Geldboetes worden als leedtoevoegend ervaren. Het publiek krijgt hier wel iets voor terug: de genoemde maatregelen moeten overlast voorkomen en dat draagt weer bij aan een groter genot van de goederen en diensten die daar worden aangeboden. Deze bijdrage gaat in op deze juridische belangen bij de private handhaving van de orde in het semipublieke domein. Zijn die particuliere beheerders bij de bestrijding van overlast nu te beschouwen als een verlengstuk van de overheid of handelen zij primair uit eigen belang? En blijft de toegankelijkheid van het semipublieke domein wel voldoende gewaarborgd?
 

Literatuur Proefschriftbijdrage

Burgerlijk recht Staats- en bestuursrecht

Ars Aequi februari 2018

Ars Aequi februari 2018

In het civiele recht oordeelt een rechter vaak over het toedelen van verantwoordelijkheid en het verdelen van schade. Maar hoe denken burgers hier eigenlijk over? Willem van Boom, Helen Pluut en Jean-Pierre van der Rest voerden een opinieonderzoek uit en leggen de resultaten aan ons voor.

Als oud-ministers na hun aftreden gaan werken in de particuliere sector op hun voormalige beleidsterrein, wekt dat de schijn van belangenverstrengeling. Het 'lobbyverbod' uit 2017 moet dit voorkomen. Paul Bovend'Eert vraagt zich af of dit verbod wel ver genoeg gaat. Rob van Gestel kijkt met een kritische blik naar de onderzoeksevaluatie van het rechtswetenschappelijk onderzoek die in 2016 in Nederland is uitgevoerd. 

Verder brengt Rob van der Hulle ons op de hoogte van de huidige discussie in de VS over de grondwettigheid van de doodstraf en pleit André Verburg voor begrijpelijke taal in rechterlijke uitspraken. In de Rode draad legt Janneke Gerards uit dat rechtseenheid geen doel op zich is voor het EHRM, maar dat het dat toch tot op zekere hoogte weet te bereiken. Lukas van den Berge gaat in de rubriek 'Rechtvaardigheid' aan de hand van Aeschylus' Oresteia in op het tekort van de zuivere rede.