• Deze uitgave is leverbaar als:

Omschrijving

Dit boek werd aan Jaap Polak aangeboden ter gelegenheid van zijn terugtreden als voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Tijdens zijn voorzitterschap heeft de wetgever voorzien in verschillende instrumenten voor de bestuursrechter om de rechtsontwikkeling te bevorderen. Naast de mogelijkheid om een zaak te verwijzen van een ‘gewone’ meervoudige kamer naar een Grote Kamer, heeft de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak de bevoegdheid gekregen om een staatsraad advocaat-generaal te vragen een conclusie te nemen. Een instrument dat bijvoorbeeld bij de Hoge Raad en het Hof van Justitie al veel langer bestaat. Als voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak heeft Jaap Polak in de afgelopen jaren de staatsraad advocaat-generaal meerdere malen verzocht een conclusie te nemen en daarmee niet alleen bijgedragen aan de rechtsontwikkeling, maar ook aan de ontwikkeling van het instituut ‘staatsraad advocaat-generaal’.

In deze bundel belicht een aantal auteurs de functie van de conclusie in de verschillende rechtsgebieden en enkele van de op verzoek van Jaap Polak genomen conclusies. De taak van de voorzitter van de Afdeling is uiteraard niet beperkt tot het vragen van conclusies. Andere bijdragen in de bundel gaan over de rol van Jaap Polak binnen de Afdeling bestuursrechtspraak en zijn langjarige en grote betrokkenheid bij de finale geschillenbeslechting en het streven naar rechtseenheid tussen de verschillende hoogste bestuursrechtelijke colleges. Het laatste deel van de bundel gaat over de vele hoedanigheden van Jaap Polak buiten ‘zijn’ Afdeling bestuursrechtspraak: Jaap als voorzitter van de Commissie Rechtsbescherming van de VAR, als wetenschapper/promotor en als inspirator. In alle opzichten: ‘De conclusie voorbij’!

Inhoudsopgave

‘Nel mezzo del cammin’        
Piet Hein Donner        

Wat maakt een conclusie goed?        
Fred Hammerstein        
1. Inleiding    
2. De vergelijking met cassatie    
3. Persoonlijk en onafhankelijk    
4. Internationale aspecten en empirische gegevens.    
5. Veranderde tijden    
6.De inhoud van de conclusie    
7. Enkele specifieke gevallen bij de Afdeling bestuursrechtspraak    
8. Slotbeschouwing    

De bestuursrechtelijke conclusie gewogen        
Raymond Schlössels        
1. Inleiding    
2. Doel en functie van conclusies    
2.1 Verschillende soorten conclusies    
2.2 De bestuursrechtelijke conclusie: een vreemde eend in de bijt?    
2.3 Parlementaire geschiedenis van artikel 8:12a van de Awb: intermezzo    
2.4 Nadere verkenning    
3.De bestuursrechtelijke conclusie onder de loep    
3.1 Inzet tot op heden: selectief     
3.2 Het karakter van de eerste conclusies    
3.2.1 Omvang    
3.2.2 Opvallende eensgezindheid    
3.2.3 Inhoud en rechtsontwikkeling    
4. Conclusie     

De staatsraad advocaat-generaal zonder parket        
Robert Jan Koopman        
1. De staatsraad advocaat-generaal    
2. Een bestuursrechtelijk unicum?    
3. De conclusie op verzoek    
4. Het parket    
5. Afronding    

De conclusie beschouwd vanuit het civiele recht        
Leen Keus        
Inleiding        
Een eerste verkenning        
Cassatierechtspraak en feitenrechtspraak        
Het initiatief tot de conclusie; wie voert de regie?        
Onafhankelijk van de rechtsprekende functie?        
Doel en functie van de conclusie        
Het niet bindende karakter van de conclusie        
Werkverdeling tussen raad en parket        
Een brede informatie van de rechter        
Het geven van inzicht in en reliëf aan de uitspraak        
Het bijdragen aan acceptatie van de uitspraak        
De Borgersbrief        
Besluit        

Naar een volwassen parketfunctie voor de bestuursrechtspraak in hoogste instantie?        
Kars de Graaf en Bert Marseille        
1. Inleiding    
2. Discussie over een wettelijke regeling in de Awb    
3. De regeling in de Awb: voorzichtig en summier    
4. De toepassing in de praktijk: nog voorzichtiger     
5. De toekomst van de parketfunctie    
6. De juiste voorwaarden voor een volwassen parketfunctie    

Een ervaring als staatsraad advocaat-generaal: op zoek naar een rechtsbeginsel        
Rob Widdershoven        
1. Inleiding    
2. Richtsnoeren voor de rechterlijke erkenning van een rechtsbeginsel    
2.1 Inleiding    
2.2 Vaag, abstract en flexibel    
2.3 Gewicht    
2.4 Rechtsnorm    
2.5 Kenbaarheid en erkenning    
2.6 Richtsnoeren voor de rechterlijke erkenning van rechtsbeginselen    
3. De richtsnoeren toegepast    
3.1 Inleiding    
3.2 Transparantie    
3.3 Behoorlijk bestuur    
4. Slot    

De advocaat-generaal bij het EU-Hof: veldheer of verkenner?        
Hanna Sevenster en Corinna Wissels        
1. Inleiding     
2. De rol van de advocaat-generaal bij het Hof van Justitie     
3. De invloed van de advocaat-generaal: is meten weten?    
4. Afronding    

Regeling van de redelijke termijn: afgestemde rechtspraak en conclusies als nieuwe vorm van pseudowetgeving        
Tom Barkhuysen en Michiel van Emmerik         
1. Inleiding    
2. Rechtsvorming door de rechter en advocaat-generaal ten aanzien van de redelijke termijn    
3. Rechtsvormende taak in algemene zin    
4. Conclusie: alsnog naar een wettelijke regeling en voor de toekomst een constitutionele lus    

Het bestuursorgaan-begrip voorbij?         
Willemien den Ouden en Heleen van Amerongen        
Vooraf         
De ‘publieketaakjurisprudentie’: een impasse?        
De conclusie van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven van 23-6-2014        
Beschouwing        
Rechtsbescherming door de burgerlijke rechter en publiekrechtelijke normering        
De balans opmaken        
Tot slot        

Wel of niet rechtsbescherming tegen reacties op meldingen?        
Peter van Buuren        
1. Inleiding     
2. De kern van de uitspraken Leeuwarden en Stein    
3. De conclusie van de staatsraad advocaat-generaal van 12-11-2014    
4. Rechtspraak Afdeling bestuursrechtspraak na de uitspraken Leeuwarden en Stein        
5. Een andere benadering door het College van beroep voor het bedrijfsleven        
6. Enkele conclusies    

Waarheen leidt de weg van de relativiteit?        
Ben Schueler        
1. Inleiding    
2. Wat is relativiteit anno 2017?    
2.1 Je kunt je alleen beroepen op je eigen, persoonlijke belang     
2.2 Het belang moet vallen binnen het beschermingsbereik van de toepasselijke rechtsnorm    
2.3 Een belang dat feitelijk dreigt te worden geschaad    
3. Waar leidt relativiteit heen?    
3.1 Naar relationeel bestuursrecht    
3.2 Binnen randvoorwaarden van het Unierecht en het Verdrag van Aarhus     
4. Conclusies    

Schaarse vergunningen: het beginsel van gelijke kansen als rechtsgrondslag voor de verplichting tot het bieden van mededingingsruimte         
Frank van Ommeren        
1. Schaarse publieke rechten: geen lacune meer    
2. De rechtsgrondslag voor de verplichting tot het bieden van mededingingsruimte    
2.1 De verplichting tot het bieden van mededingingsruimte    
2.2  Rechtsgrondslag en reikwijdte    
2.3 De conclusie van de staatsraad advocaat-generaal    
2.4 Gelijke kansen    
3. Een transparantiebeginsel?     
3.1 Transparantie: verplichting of (algemeen of contextueel) rechtsbeginsel?    
3.2 De context van de verdeling van schaarse publieke rechten    
4. De looptijd van de schaarse vergunning    
5. Uitzonderingen of beperkingen    
6. De ene of de andere rechtsgrondslag: maakt het verschil?    
6.1 Functie van de rechtsgrondslag    
6.2 Kansspelen: effect van de rechtsgrondslag    
6.3 Ander terrein: bekostiging van onderwijs    
7. Het beginsel van gelijke kansen: formeel en materieel?    
8. De rechtspraktijk: van ontoelaatbaar naar onrechtmatig    
9. De wetgever aan zet    
10. Slot: de functie van de bestuursrechtelijke conclusie    

De samenwerking tussen de Hoge Raad en de Afdeling         
Maarten Feteris        

Jaap Polak en de rechtseenheid        
Michiel Scheltema en Tim Borman        
1. Inleiding    
2. De Commissie rechtseenheid    
3. De organisatorische vormgeving van conclusies bij de hoogste bestuursrechters: een lastig parket        

De dubbele knoop van de Raad van State        
Rob Visser        
De Raad van State, een dubbele knoop        
Wetgevingsadvisering en hoogste algemene bestuursrechtspraak onder één dak        
Twin Peaks        
Een positieve wisselwerking        

Jaap Polak en de Raad van State: de ‘Trias Politica’        
Luc Verhey        
1. Het verleden: machtenscheiding en Koopmans     
2. Twee archetypes: angsthaas of wijsneus?    
3. Het heden: Jaap Polak’s tussenmodel    
4. De toekomst ligt open    

Jaap en de (overzichts-)uitspraak        
Bruno van Ravels        

Jaap Polak als zittingsvoorzitter         
Rosa Uylenburg en Menno van der Zijpp        
Voorbereiding        
Zitting        
Raadkamer        
Uitspraak        
Kortom        

‘Hoe nederiger ik me opstel, hoe meer ik word gevolgd’        
Sylvia Wortmann        

Het iVZO van de Afdeling bestuursrechtspraak en Jaap Polak         
Dick Slump        
‘De Geheimzinnige Club’        
Het iVZO        
Voorbeelden        

De menselijke factor in het wetenschappelijk werk van Jaap Polak        
Jurgen de Poorter        
1. Inleiding    
2. Jaap opgeleid in de jaren ’70 in Leiden: het positieve bestuursrecht als uitgangspunt    
3. Jaap de advocaat: niet het systeem maar de praktische oplossing     
4. Jaap de rechter: een kijkje in de keuken van een hoogste bestuursrechter    
5. Een synthese: Jaap de wetenschapper    

Jaap Polak als veelzijdig promotor        
Eric Daalder        

Jaap Polak als voorzitter van de Commissie Rechtsbescherming van de VAR
Lex Michiels en Jan Roelfsema        
1. Inleiding    
2. De aanpak van Jaap als voorzitter van de VAR-Commissie Rechtsbescherming    
3. De conclusies en voorstellen van de commissie    
4. Wat is er van de voorstellen terecht gekomen?    
5. Een witte vlek in het rapport VAR-commissie: de bestuurlijke lus    
6. De (voorzitter van de) VAR-commissie Rechtsbescherming en de modernisering van het bestuursprocesrecht    

Jaap Polak en de media        
Pieter Bas Beekman        
Is Jaap de Joop?        

De toespraken van Jaap        
Henk Lubberdink        

De vele hoedanigheden van Jaap Polak        
Wendy van der Sluijs en Emmy de Jager         
Van linksbuiten naar aanvoerder         
Jaap als analist van het spel         
Jaap als aanvaller         
Jaap als aanvoerder         

Jaap Polak als inspirator        
Bart Jan van Ettekoven        

Over de auteurs      

Recensies

Deze uitgave heeft nog geen recensie

Schrijf een recensie